Pomatomus Saltator,Tassergal,Blaubarsch

Gezici balıklardan olan Lüfer Karadeniz'le Ege Denizi arasında dolaşır, büyümesinin aşamaları içinde değişik isimler alır. Buna göre:
Boyları,

10 cm' ye kadar olanlar Defneyaprağı
15 - 18 cm'ye kadar olanlar Çinekop
18 - 25 cm'ye kadar olanlar Sarıkanat
28 - 35 cm'ye kadar olanlar Lüfer,
35 cm'den fazla olanları da Kofana diye adlandırılır.

Seyrek olarak Kofana'ların 60 cm' yi aştığı, hatta 1 mt' ye ulaştığı görülmüştür. Lüfer, sonbahar - kış aylarında en lezzetli ve olgun devrini yaşar. Yaz ortalarından sonbahara kadar da kışlamaya geçerler. Ilık suların 10 - 200 m. derinliklerinde yaşar. Üremeleri bahar sonu ile yaz başıdır. Kademeli olarak 60 - 80.000 yumurta verir. Bol verimliliği ve etinin lezzetiyle ekonomik değeri çok yüksektir.

Pişirme Biçimi

Çinekop: Buğlama, haşlama, ızgara, tava, kağıt-kebabı, tuzlama
Lüfer   : Izgara (şiş, fleto), kağıt kebabı, tuzlama
Kofana : Izgara (şiş, fleto), balık köftesi, salata

Dönem

Eylük sonu - Ocak ortasına kadar

Oklava İle Kıyıdan Lüfer Avı:

Bu yazımızda, daha önceki sayılarda sözünü ettiğimiz oklavadan mamûl zargananın nasıl yapıldığını anlatacağız.

1.AŞAMA: Orta boy bir oklava(50-60cm), ortasından iki eşit parçaya ayrılır. En az iki tane zargana hazırlanması tavsiye edilir. Zira zargananızın başına bir şey gelmesi halinde eliniz böğrümüzde kalmamanız için hazır elinizi sürmüşken yedek birkaç tane daha yapmanızda fayda vardır. Seçilecek oklavanın fazla kalın olmamasına dikkat edilmelidir. 25 cm.lik parçalara ayrılmış oklavaların ortasına yuvarlak testereyle şekildeki gibi boylu boyunca 0,3 - 0,5 cm.lik bir kanal açılır.

 

2.AŞAMA: Oklavanın uçlarını zarganaya benzeyecek biçimde şekildeki gibi törpülenir.

3.AŞAMA: Hazırladığımız oklavanın ortasındaki kanala

yerleştirmek üzere şekildeki gibi her iki ucu halka biçiminde ve herhangi bir uçtan 5 cm mesafede U biçiminde kavisli şekilde çelik tel kıvrılır. Çelik teli kıvırmak zor olabileceğinden bu işlemin kargaburnu ve pense yardımıyla yapılması tavsiye edilir.

4.AŞAMA: Hazırladığımız çelik tel, ortasına kanal açtığımız oklavamızın içine, halka halindeki kısımlar dışarıda kalacak şekilde yerleştirilir. Zargananın ağız kısmındaki halkaya küçük bir fırdöndü(1,5 cm) takılır. İsteğe göre çelik telin üstüne yaprak kurşunlar konulup tornavidayla sıkıştırılarak hazırlanan zargananın deniz yüzeyinin biraz aşağısından gelmesi sağlanabilir.
Çelik telin kanalda sabit kalması için, ince talaş ve deniz tutkalı karıştırılarak hazırlanan macun çelik telin yerleştirildiği kanalı tamamen kapatacak şekilde doldurulur. Bu arada çelik telin halka biçimindeki uçlarıyla kavisli olarak kıvrılan kısmı kesinlikle açıkta kalmalıdır. Deniz

tutkalı hemen kabaran bir madde olduğu için sürekli olarak bıçak benzeri bir aletle kabaran yerler bastırılarak olası şekil bozuklukları önlenmelidir.

5.AŞAMA: Ortadaki boşluk tamamen macunla doldurduktan sonra oluşan küçük kabarıklıklar ve pürüzler törpü ve zımpara ile düzleştirmek suretiyle oklavamızın kabası tamamlanır.

6.AŞAMA: Zımparalanmış zargana(nâm-ı diğer oklava) soba boyasıyla (benim tercihim gridir) birkaç kat boyanıp kurutulur. İsteyen sim boyalarla oklavayı boyayıp daha da süsleyebilir. (Ancak kopup denizde kaldığında fazla üzülmemeniz için bu pek tavsiye edilmez.
Son işlem olarak telin, macunun dışında kalan ve zargananın kuyruk kısmında bulunan halka ve kavisli bölümlerine şekilde görüldüğü gibi birer ufak halka yardımıyla iki adet 3 numara çarpma iğnesi takılır.
Artık oklavamız, yada lüferin en sevdiği yem olan zargana hazır demektir. 0,35mm misina sarılmış makine ve 3,5m kamışınız varsa yapmanız gereken tek şey oklavanızı fırdöndüsünden misinanın ucuna bağlamak ve kıyıdan atabildiğiniz kadar uzağa fırlatıp deniz seviyesinden sararak at-çek yapmaktır. Hadi rast gelsin tüm derya ve balık sevdalılarına…

Umut UZEL